Μισός αιώνας έχθρας φαίνεται ότι θα μπει για τα καλά στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας μετά από προεργασία μόλις 18 μηνών. Τόσο χρειάστηκαν ΗΠΑ και Κούβα για να λειάνουν, υπό άκρα μυστικότητα, το έδαφος με στόχο την αποκατάσταση των σχέσεων τους, που επί 10ετίες δημιουργούσε μόνο προβλήματα και στις δυο πλευρές.
Αν και οι καλές προθέσεις είχαν αρχίσει να διαφαίνονται με… διαρροές, πριν να ξεκινήσει ο Μπαράκ Ομπάμα τη δεύτερη θητεία του στο Λευκό Οίκο, η ανακοίνωση της μερικής άρσης του εμπάργκο, 53 χρόνια μετά την επιβολή του ξάφνιασε λίγο όλους όσοι δεν παρακολουθούσαν το πολύμηνο διπλωματικό τένις στο οποίο σύμφωνα με τους New York Times είχε διαιτητικό ρόλο και ο Πάπας Φραγκίσκος.
Η συμφωνία «έκλεισε» την Τρίτη, μετά και την 45λεπτη τηλεφωνική συνομιλία του Αμερικανού προέδρου με τον Κουβανό ομόλογό του Ραούλ Κάστρο, την πρώτη απευθείας επικοινωνία ανάμεσα στους ηγέτες των δυο χωρών από το 1959. Έτσι σήμερα, ΗΠΑ και Κούβα προχώρησαν σε ανταλλαγή κρατουμένων, μεταξύ των οποίων είναι ο καταδικασμένος σε 15ετή φυλάκιση Άλαν Γκρος, ο οποίος είχε συλληφθεί το 2009 με την κατηγορία της κατασκοπίας, γιατί προσπαθούσε να διασφαλίσει σύνδεση ίντερνετ σε Κουβανούς, καθώς και τρεις Κουβανοί που είχαν καταδικαστεί για κατασκοπεία και βρίσκονταν σε αμερικανικές φυλακές την τελευταία 15ετία.
Τα ιστορικά διαγγέλματα
Οι δυο ηγέτες σε παράλληλα διαγγέλματα για την ιστορική απόφασή τους διευκρίνισαν ότι εκτός της μερικής άρσης του εμπάργκο, προχωρούν σε πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεών τους, δημιουργία οικονομικών και ταξιδιωτικών συνδέσεων. ενώ παράλληλα θα ανοίξουν πρεσβείες η μία στην πρωτεύουσα της άλλης.
«Σήμερα οι ΗΠΑ αλλάζουν τη σχέση τους με τους Κουβανούς» είπε ο Μπαράκ Ομπάμα ξεκινώντας το διάγγελμά του, υπογραμμίζοντας πώς οι ΗΠΑ θα βάλουν τέλος σε μία ξεπερασμένη προσέγγιση, που απέτυχε να προωθήσει τα συμφέροντα των ΗΠΑ. «Η απομόνωση δεν λειτούργησε. Είναι ώρα για μία νέα προσέγγιση» τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Todos somos Americanos» (όλοι είμαστε Αμερικανοί), είπε ο Ομπάμα, στα ισπανικά, προσθέτοντας «σήμερα η Αμερική αποφασίζει να κόψει τα δεσμά του παρελθόντος. Για τους Κουβανούς, για τους Αμερικανούς, για το ημισφαίριο και για τον κόσμο» είπε.
Από την πλευρά του ο Ραούλ Κάστρο αφού επιβεβαίωσε την αλλαγή σελίδας στις σχέσεις των δύο χωρών, υπογράμμισε ότι «αυτό δεν σημαίνει πώς το κεντρικό (πρόβλημα) του οικονομικού εμπάργκο έχει επιλυθεί». Ο πρόεδρος της Κούβας ήθελε να πει ότι το εμπάργκο είναι κωδικοποιημένο στην αμερικανική νομοθεσία και για να αλλάξει αυτό πρέπει να εμπλακεί το Κογκρέσο. Σε κάθε περίπτωση εξέφρασε την ικανοποίηση του για την εξέλιξη, προσθέτοντας ότι «οι δύο χώρες πρέπει να μάθουν να ζουν με τις διαφορές τους “με έναν πολιτισμένο τρόπο”».
Οργισμένες αντιδράσεις από Ρεπουμπλικάνους
Ενδεικτική των δυσκολιών που θα αντιμετωπίσει ο Ομπάμα για να πείσει το Κογκρέσο να αλλάξει την αμερικανική νομοθεσία έτσι ώστε να γίνει πλήρη άρση του εμπάργκο στην Κούβα, είναι η αρνητική στάση πολλών Ρεπουμπλικάνων. Ως «ασυλλόγιστη παραχώρηση σε μια μακρά σειρά ασυλλόγιστων παραχωρήσεων σε ένα στυγνό δικτατορικό καθεστώς» τη χαρακτήρισαν οι περισσότεροι Ρεπουμπλικάνοι. Μάλιστα ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Τζον Μπρένερ με ανακοίνωσή του σημειώνει ότι «Οι σχέσεις με το καθεστώς Κάστρο δεν πρέπει να αναθεωρηθούν, πόσο μάλλον να εξομαλυνθούν, ώσπου ο λαός της Κούβας απολαύσει την ελευθερία —ούτε ένα δευτερόλεπτο νωρίτερα»
Αντιθέτως, την ικανοποίησή τους εκφράζουν η μία μετά την άλλη χώρες της Ευρώπης που ζητούν από τις ΗΠΑ την πλήρη άρση του εμπάργκο αλλά και από την Κούβα την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και σεβασμό των διεθνών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μετά από αυτές τις εξελίξεις δεν αποκλείεται ο Μπαράκ Ομπάμα να επισκεφθεί την Αβάνα, εάν σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.
