Μια άγνωστη προσωπικότητα του Πόντου, που τιμάται στη Φινλανδία. Στη σκανδιναβική χώρα είχε δωρίσει τρία αεροσκάφη!
Του Κώστα Α. Κοντογιαννίδη*
Ένας Έλληνας επιχειρηματίας από τον Πόντο έγινε, χωρίς να το μάθει ποτέ, εθνικός ευεργέτης των Φινλανδών! Οι Φινλανδοί τον ξέρουν, τιμούν τη μνήμη του στις 7 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο, και μόνο εμείς δεν ξέρουμε ποιος είναι και γιατί τον τιμούν. Καιρός λοιπόν να μάθουμε.
Ο Α.Κ. Χρηστίδης
Πρόκειται για τον συμπατριώτη μας Αχιλλέα Χρηστίδη, έμπορο καπνών από την Τραπεζούντα του Πόντου. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 21/11/1863 και πέθανε στις 18/10/1923. Ήταν γόνος παλιάς τραπεζούντιας οικογένειας που μετανάστευσε στην Πόλη τον 18ο αιώνα. Ο Αχιλλέας, δαιμόνιο μυαλό, άρχισε από μικρός να επιδίδεται στο εμπόριο ως βοηθός, στην αρχή, ενός μεγαλέμπορου καπνών. Τα αρίστης ποιότητας καπνά του Πόντου διοχετεύονταν στην Ευρώπη με τα βαπόρια. Το ίδιο άρχισε να κάνει και ο Χρηστίδης, αγοράζοντας καπνά από την περιοχή Σαμψούντας και πουλώντας τα στον Πειραιά, στην Αλεξάνδρεια και την Τεργέστη.
Τα δημοφιλή τσιγάρα «Työmies»
Σε ένα ταξίδι του γνώρισε έναν Φινλανδό που του μίλησε για την παρθένα αγορά της πατρίδας του. Το επόμενο φορτίο ο Χρηστίδης το προόρισε για τη Φινλανδία, τη χρονιά που στην Ελλάδα διεξάγονταν οι Α΄ Ολυμπιακοί Αγώνες (1896). Δύο χρόνια μετά, το 1898, έφτασε στη Φινλανδία όπου ίδρυσε την καπνοβιομηχανία «Fennia». Ένα από τα τσιγάρα της, το «Työmies», ήταν το αγαπημένο τσιγάρο των Φινλανδών στρατιωτών κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Μην σας φαίνεται παράξενο που τα αεροπλάνα έφεραν ως σήμα τη σβάστικα. Το σήμα αυτό είχε η Αεροπορία της Φινλανδίας από το 1918, και το άλλαξε μετά το 1945
Το 1920, μετά την ανεξαρτησία της Φινλανδίας από τη ρωσική κυριαρχία, ο Χρηστίδης αγόρασε για λογαριασμό του φινλανδικού κράτους δύο πολεμικά αεροσκάφη. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1920 Φινλανδοί πιλότοι παρέλαβαν τα αεροπλάνα τύπου «Savoia» από το Μιλάνο της Ιταλίας, όπου είχαν κατασκευαστεί. Κατά την επιστροφή τους όμως έχασαν τον προσανατολισμό τους, με αποτέλεσμα το ένα να πέσει και να συντριβεί στις Άλπεις και το δεύτερο να συνεχίσει την πτήση του μέχρι να πέσει κοντά σε μια ελβετική λίμνη… Νεκροί τρεις Φινλανδοί πιλότοι και ένας Ιταλός. O Χρηστίδης αμέσως έσπευσε να δωρίσει και τρίτο, που έφτασε τη φορά αυτή στον προορισμό του.
Το μνήμα του Αχιλλέα Χρηστίδη
Η ημέρα λοιπόν αυτή, η 7η Σεπτεμβρίου, καθιερώθηκε ως εθνική εορτή της φινλανδικής Πολεμικής Αεροπορίας προς τιμήν του Ποντίου ευεργέτη της, αλλά και της μνήμης των νεκρών ανδρών της που έπεσαν κατά την εκτέλεση του καθήκοντος.
*Ο Κώστας Κοντογιαννίδης είναι δημοσιογράφος και ερευνητής.
