Σε αποστολή του για το pontos-news.gr, ο Βασίλης Τσενκελίδης* διαπιστώνει πόσο ζωντανός παραμένει ο ποντιακός πολιτισμός και η διάλεκτός του, 150 χρόνια μετά την ίδρυση του Χασάουτ-Ελληνικού.
Γενέθλια με ποντιακά τραγούδια και χορούς, αλλά και με την παρουσία του Έλληνα προξένου στο Νοβοροσίσκ, Φραγκίσκου Κωστελλένου, έκανε το Χασάουτ-Γκρέτσεσκογιε, το χωριό Ελληνικό στην περιοχή Καρατσάγιεβο Τσερκεζίας. Οι εκδηλώσεις έγιναν το περασμένο Σάββατο και είχαν φυσικά αέρα Πόντου!
Ο Φ. Κωστελλένος ήταν εκεί για να εκφράσει τη στήριξη της ελληνικής πολιτείας στον ελληνισμό, εξηγώντας ότι αυτό είναι το χρέος της.
«Η κάθε ελληνική ομογένεια σε διάφορες χώρες του κόσμου έχει και τις ιδιαιτερότητες και τα στοιχεία που ενώνουν τον Ελληνισμό. Μόνον υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον, εμείς οι Έλληνες, μπορούμε να διατηρήσουμε τον πολιτισμό μας και να στοχεύουμε στο μέλλον» δήλωσε ο Έλληνας πρόξενος στο pontos-news.gr. Ο Φ. Κωστελλένος επισήμανε ότι διατηρεί στενή σχέση με τους ελληνικούς συλλόγους της Νότιας Ρωσίας –πρόσφατα μετέβη στο Βλαντικαβκάζ για τα 25 χρόνια του τοπικού συλλόγου «Προμηθέας»– και δήλωσε «υπερήφανος» που του δόθηκε η ευκαιρία να βρεθεί και στο Χασάουτ-Γκρέτσεσκογιε.
Ο Έλληνας πρόξενος Φραγκίσκος Κωστελλένος με τη γραμματέα του Μαρία Κανακίδη στους εορτασμούς για τα 150 χρόνια του χωριού
«Για να είμαστε δυνατοί και να προκόβουμε πρέπει να γνωρίζουμε καλά την ιστορία μας και να προγραμματίζουμε τις μελλοντικές μας κινήσεις», κατέληξε ο πρόξενος της Ελλάδας στο Νοβοροσίσκ.
Ο λυράρης Αντέμ από τον Πόντο: Aς είναι καλά οι τ’εμετέρ!
Στις εκδηλώσεις του ελληνικού χωριού του κεντρικού Καυκάσου βρέθηκε και ο λυράρης από τον Πόντο Αντέμ Εκίζ, που μας είπε ότι δεν γνώριζε για την ύπαρξη Ποντίων στον Καύκασο.
«Τα τελευταία χρόνια έρχομαι πολύ συχνά στη Ρωσία για να συμμετάσχω στις εκδηλώσεις των Ποντίων. Τώρα όμως καταλαβαίνω πως οι κάτοικοι του Χασάουτ είναι από την περιοχή της Ματσούκας. Το επώνυμο Ματσουκάτοβ, που συναντούμε στο χωριό, δηλώνει από μόνο του από πού κρατούν οι ρίζες των κατοίκων. Εγώ εύχομαι οι τ’εμετέρ όπου και να ζούνε, στον Πόντο, τον Καύκασο, στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο να είναι καλά. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι.»
Ο Αντέμ Εκίζ
Στη διάρκεια της εκδήλωσης ο Αντέμ μίλησε στα ποντιακά και τραγούδησε τα ποντιακά τραγούδια με τη λύρα του. Οι κάτοικοι σηκώθηκαν από τα καθίσματά τους, ακόμα και οι βέροι Καυκάσιοι, για να χορέψουν τους ποντιακούς χορούς.
150 χρόνια ιστορίας και προσφοράς
Το 1864 στον χάρτη εμφανίστηκαν τρία καινούρια ελληνικά χωριά του Καυκάσου, το Χασάουτ-Γκρέτσεσκογιε, το Γκρέτσεσκογιε και το Ντομπόβαγια Μπάλκα. Από τις πρώτες μέρες χτίστηκαν η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και το ελληνικό σχολείο. Ο πρώτος δάσκαλος ήταν ο Παπα-Λάζαρος Παπαδόπουλος. Οι πρώτες οικογένειες που ίδρυσαν το χωριό είναι γνωστές και σήμερα: Φαναΐλοβ, Κέτσεροβ, Ντίμπιζεβ, Χαρίμποβ, Αβζίεβ, Κοτίλοβ, Μπαράνοβ, Χιτίλοβ, Μάρμαροβ και Λιπίροβ. Οι συγκεκριμένοι πρόσφυγες από τον Πόντο πήραν την υπηκοότητα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας τότε και άλλαξαν –σύμφωνα με την τσαρική νομοθεσία– τις καταλήξεις των ονομάτων τους.
Στέγη σπιτιού στο χωριό Κράσναγια Πολιάνα, εμπνευσμένη από την πατρίδα
Αργότερα οι κάτοικοι του Χασάουτ δημιούργησαν τα χωριά Κράσναγια Πολιάνα (δίπλα στο Σότσι) και Σπάρτα (δίπλα στο Χασάουτ).
Πέρασαν 150 χρόνια από την ίδρυση των χωριών, αλλά οι Έλληνες της περιοχής αυτής μέχρι σήμερα διατηρούν την ποντιακή διάλεκτο και τον ελληνικό τους πολιτισμό.
*Ο Βασίλης Τσενκελίδης είναι ιστορικός και δημοσιογράφος.
