Ο Γεώργιος Ματσουκάτοφ, πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας «ΠΟΝΤΟΣ» και του Συνδέσμου Ελληνικών Σωματείων της Λιθουανίας, μίλησε στον συνεργάτη του Pontos-news.gr Βασίλη Τσενκελίδη για τις δραστηριότητες των Ελλήνων αυτής της ευρωπαϊκής χώρας και απεύθυνε πρόσκληση για συνάντηση της ηγεσίας του ποντιακού Ελληνισμού.
Του Βασίλη Τσενκελίδη*
Γνωστός στον διεθνή ποντιακό οργανωμένο χώρο από την αρχή της δεκαετίας του 1990, ο Γεώργιος Ματσουκάτοφ διατυπώνει τον προβληματισμό του σε σχέση με την αναποτελεσματικότητα στην επίλυση των ποντιακών ζητημάτων, εκφράζοντας παράλληλα την επιθυμία για άμεση συνάντηση της ηγεσίας των Ποντίων: «Κατά προτίμηση μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο στη Παναγία Σουμελά του Βερμίου ή στην Παναγία Σουμελά της Τραπεζούντας. Αυτό θα ήταν συμβολικό» λέει ο Ματσουκάτοφ στο Pontos-news.gr.
«Διαφορετικά, η συνάντηση μπορεί να γίνει τον Σεπτέμβριο του 2014 κατά τη διάρκεια του Διεθνούς Φόρουμ στο Βίλνιους (σ.σ. πρωτεύουσα της Λιθουανίας). Καλώ τους προέδρους όλων των ομοσπονδιών και της Συνομοσπονδίας. Κατά τη γνώμη μου, πρέπει να προσκληθούν και οι πρώην πρόεδροι».
Έκκληση προς την ηγεσία των Ποντίων
«Οι ηγέτες των Ποντίων για να δουν και να κατανοήσουν με σωστή ματιά τον ποντιακό ελληνισμό πρέπει να κοιτάξουν τον εαυτό τους στα μάτια. Όλοι πρέπει να σταθούν μπροστά σε έναν καθρέφτη και να δώσουν την απάντηση στον εαυτό τους – κατά πόσο μπορούν οι ίδιοι να αποτελούν μέρος του ποντιακού οργανωμένου χώρου.
»Πρέπει να εξετάσουμε τα πραγματικά αίτια της ήττας. Το να ερμηνεύουμε τις προσωπικές μας κακοτυχίες αποδίδοντάς τες στη γενικότερη κρίση είναι απελπιστικά τραγικό. Η αιτία της ήττας βρίσκεται στην αδράνεια – όλα κυλούν τυχαία.
»Οι πρόεδροι των ποντιακών σωματείων της Ελλάδας εδώ και πολλά χρόνια δεν καταφέρνουν να βγάλουν το ποντιακό ζήτημα από το αδιέξοδο. Αυτοί στην ουσία έχουν παίξει βασικό ρόλο στη διαμόρφωση του οργανωμένου ποντιακού κινήματος, σε αυτούς ανήκει και το βασικό μερίδιο ευθύνης για το αποτέλεσμα. Όμως αυτό το γεγονός δεν μειώνει το ύψος της ευθύνης που αναλογεί στις ποντιακές οργανώσεις του εξωτερικού. Παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στον οργανωμένο ποντιακό χώρο της πρώην ΕΣΣΔ. Για την ποντιακή ηγεσία εκεί αρχικά έφταιγε η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ύστερα η σύγχυση που δημιουργήθηκε ως συνέπεια αυτού του γεγονότος. Και τώρα πάλι δεν λείπουν οι λόγοι και οι αιτίες που εξηγούν την απραξία, ενώ τα προβλήματα συσσωρεύονται.
Το Βίλνιους, πρωτεύουσα της Λιθουανίας
»Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει τρόπος να βγούμε από αυτή την κατάσταση. Την ηγεσία πρέπει να αναλάβουν νέοι άνθρωποι. Ο κάθε ηγέτης είναι υποχρεωμένος να βγάλει συμπεράσματα από την προηγούμενη περίοδο, να τα φέρει για συζήτηση και να κάνει καινούριες προτάσεις. Όλα πρέπει να γίνουν χωρίς την παραμικρή σύγκρουση. Οι προσεγγίσεις όλων των ζητημάτων πρέπει να είναι εποικοδομητικές.
Εμείς, οι Έλληνες του Εύξεινου Πόντου…
»Εμείς, οι Έλληνες του Εύξεινου Πόντου, κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα χάσαμε μισό εκατομμύριο αθώου, άμαχου πληθυσμού. Ακολούθησαν η Γενοκτονία στη Μικρά Ασία και οι σταλινικές διώξεις. Κι εμείς στην ουσία δεν πράττουμε τίποτα. Αυτή τη στάση απέναντι στο έθνος δεν θα μας την συγχωρέσουν ούτε οι απόγονοι, ούτε οι πρόγονοι. Και για να τελειώσει η κρίση στην οποία βρισκόμαστε, χρειάζονται συγκεκριμένα μέτρα σε όλους τους τομείς της ζωής μας.
»Σήμερα οι εκκλησίες συνεχίζουν να μετατρέπονται σε τζαμιά. Παράδειγμα, η Αγία Σοφία της Τραπεζούντας. Γιατί το μεγαλύτερο μέρος της ποντιακής ηγεσίας δεν εκφράζει τη στάση του στο συγκεκριμένο ζήτημα; Είμαστε ένα έθνος με τουλάχιστον τρισχιλιετή ιστορική πορεία και άδικη, τραγική μοίρα. Ο καθένας από εμάς πρέπει να επιστήσει την προσοχή του προς τα ζητήματα του ελληνισμού και να είναι στις πρώτες γραμμές για την επίλυσή τους.
»Τα προβλήματά μας έχουν ως ρίζα τις ανωμαλίες στο εσωτερικό του ποντιακού χώρου. Εμείς οι ίδιοι πρέπει να επιλύσουμε τις διαφορές. Οι πρόεδροι των σωματείων, των ομοσπονδιών και της Συνομοσπονδίας πρέπει να καθίσουν μαζί για να συζητήσουν εφ’ όλης της ύλης. Όταν κάποιος γίνεται πρόεδρος, αυτόματα γίνεται και “ο σκλάβος του λαού” και σε καμία περίπτωση “ο τσάρος”.
»Η παλαιά γενιά, η οποία έχει φέρει το ποντιακό ζήτημα σε αδιέξοδο –και δεν εξαιρώ τον εαυτό μου– πρέπει να απολογηθεί για τις κινήσεις των προηγούμενων ετών. Οι νέοι εκπρόσωποι των Ποντίων μετά την επεξεργασία όλων των αρνητικών και των θετικών αποτελεσμάτων των κινήσεων αυτών θα πρέπει να εκφράσουν τις καινούριες, και πρωτίστως τις πλέον προοδευτικές, προτάσεις τους.
»Από την πείρα μου στις δημόσιες σχέσεις με τους αντιπροσώπους από τις διάφορες χώρες του κόσμου βγαίνει ένα συμπέρασμα. Οι ξένοι θεωρούν πως οι Έλληνες είναι ένας ξεχωριστός λαός και θα βρουν μόνοι τους τον τρόπο της επίλυσης της κατάστασης στην οποία βρέθηκαν.
»Πρώτα απ’ όλα πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για τον ελληνισμό, για την Ελλάδα, την πλούσια ιστορία και τον αξεπέραστο πολιτισμό μας. Εμείς πρέπει να επιδείξουμε την ικανότητα να βρίσκουμε τις μοναδικές και τις πιο σωστές λύσεις. Εμείς οι Έλληνες, και στη συγκεκριμένη περίπτωση οι Πόντιοι, θα τα καταφέρουμε».
Η ελληνική κοινότητα της Λιθουανίας
Η ελληνική κοινότητα της Λιθουανίας «Πόντος» δημιουργήθηκε το 1990. Εκτός από τις προγραμματισμένες τοπικές εκδηλώσεις, από το 2003 ο πρόεδρός της Γεώργιος Ματσουκάτοβ διοργανώνει Διεθνές Συνέδριο αφιερωμένο στο Βυζάντιο, το οποίο προκαλεί επιστημονικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Κατά τη γνώμη των συνέδρων, η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης πρέπει να βασιστεί σε ενδελεχή μελέτη των κοινωνικών προτύπων που έχουν συσσωρευτεί στο διάβα της ιστορίας της ανθρωπότητας. Η χιλιετής εμπειρία του Βυζαντίου, όπου πολλοί λαοί συμβίωναν χωρίς ιδιαίτερους κατακλυσμούς, έχει ξεχωριστή αξία.
Τον Σεπτέμβριο του 2013 πραγματοποιήθηκε στο Βίλνιους διεθνές συνέδριο με τον τίτλο «Ευρωπαϊκή Ένωση και πολιτιστική κληρονομιά του Βυζαντίου – Βυζαντινή Κοινοπολιτεία των λαών και η σημασία της για τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό». Κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου επισημάνθηκαν και τα σύγχρονα προβλήματα του ποντιακού ελληνισμού. Το επόμενο συνέδριο υπό τη μορφή φόρουμ θα γίνει από τις 18 έως τις 21 Σεπτεμβρίου και θα έχει τίτλο: «Βόρεια Αθήνα – Διάλογος πολιτισμών ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση». Ως Βόρεια Αθήνα αναφέρεται στο θρύλο το Βίλνιους.
*Ο Βασίλης Τσενκελίδης είναι ιστορικός και δημοσιογράφος.
