Γενοκτονία ή Σφαγή: Η πολιτική του Θανάτου – Διάλεξη στο Ελληνικό Κέντρο Έρευνας για την Μικρά Ασία και τον Πόντο
Το Σάββατο 31 Μαΐου 2014, το Ελληνικό Κέντρο Έρευνας για την Μικρά Ασία και τον Πόντο (ΕΚΕΜΑΠ), ο Σύλλογος Ποντίων Σικάγο (Χενητέας) και ο Ελληνικός Κρίκος Μεσοδυτικών Πολιτειών, διοργάνωσαν μια σημαντική διάλεξη με τίτλο «Γενοκτονία ή Σφαγή: Η πολιτική του Θανάτου» του Δρα Αντρέ Γερολυμάτου του Πανεπιστημίου Σάιμον Φρέιζερ του Καναδά.
Η διάλεξη έλαβε χώρα σε μια κατάμεστη αίθουσα στο Πολιτιστικό Κέντρο της Ελληνοαμερικανικής Κοινότητας Σικάγο στο Σικάγο του Ιλλινόις. Ανάμεσα στο κοινό περιλαμβάνονταν μέλη της Ελληνικής, Αρμενικής και Ασσυριακής Κοινότητας καθώς και άλλοι επίσημοι όπως η Αντιπρόξενος του Γενικού Προξενείου στο Σικάγο κυρία Ειρήνη Πεντζαροπούλου.
Στη διάρκεια της διάλεξης σε εμφανές σημείο, ως μία κίνηση συμβολισμού, τοποθετήθηκαν κενές καρέκλες σε διάταξη 3-5-3, για να θυμίσουν τους 353.000 απόντες Έλληνες του Πόντου οι οποίοι ήταν ωσεί παρόντες.
Λειτούργησε και σταντ με τις εκδόσεις που έχει εκδώσει το Κέντρο και ο Σύλλογος (επανεκδόσεις παλαιών βιβλίων, ειδικές εκδόσεις για σχολεία για την διδακτική της γενοκτονίας, πρακτικά από τις Ακαδημαϊκές Συνόδους των περασμένων ετών), απ’ όπου οι παρευρισκόμενοι μπορούσαν να προμηθευτούν βιβλία που τους ενδιαφέρουν.
Η καθηγήτρια κυρία Αναστασία Γιαννακίδου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Έρευνας για τη Μικρά Ασία και τον Πόντο ως οικοδέσποινα της εκδήλωσης μίλησε σύντομα για τη σημασία της διεξαγωγής τέτοιων διαλέξεων κάθε Μάιο προς τιμήν των 353.000 θυμάτων Ελλήνων Ποντίων κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Ελληνικής Γενοκτονίας τα έτη 1914-1923.
Στη συνέχεια παρουσιάστηκε μια 5 λεπτη πιλοτική παρουσίαση ενός μελλοντικού ντοκιμαντέρ σχετικά με την Γενοκτονία των Οθωμανών Ελλήνων με τίτλο: «Η Μεγάλη Καταστροφή: μια ξεχασμένη γενοκτονία». Μετά την παρουσίαση, η κυρία Γιαννακίδου μίλησε για τη σημασία του Ελληνικού Κέντρου Έρευνας για τη Μικρά Ασία και τον Πόντο και για τις ανάγκες του για οικονομική υποστήριξη ώστε να εξασφαλιστούν τα απαραίτητα οικονομικά μέσα για την παραγωγή αυτού του ντοκιμαντέρ.
Στη συνέχεια η κυρία Γιαννακίδου παρουσίασε τον Καθηγητή κ. Γερολυμάτο ο οποίος παρουσίασε μια σύντομη αναδρομή των Ελλήνων του Πόντου, οι οποίοι από την πρώτη χιλιετία προ Χριστού έζησαν στην νότια ακτή της Μαύρης Θάλασσας και ήταν ένα κρίσιμο στοιχείο του Ελληνιστικού και Βυζαντινού Πολιτισμού πριν την άνοδο των Οθωμανών Τούρκων. Η παρουσία των Ελλήνων στην περιοχή ταυτοποιείται ακόμα από την Ομηρική περίοδο και διατήρησαν μια αδιάλειπτη κατοίκηση εκεί μέχρι την Γενοκτονία που διαπράχτηκε κατά των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, πρώτα από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και αργότερα από τους Νεότουρκους εθνικιστές.
Ο κ. Γερολυμάτος επικεντρώθηκε στα γεγονότα των αρχών του 20ου αιώνα, ξεκινώντας από την επανάσταση των Νεοτούρκων κατά του Οθωμανικού κράτους το 1908 που προχώρησε σε εκτοπισμούς και σφαγές που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια. Ένας τρόπος με τον οποίο οι Τούρκοι ετοιμάζονταν για πόλεμο ήταν με την απέλαση των ελληνικών πληθυσμών από τις παραλιακές περιοχές στα ενδότερα της χώρας, φοβούμενοι ότι θα υποβοηθούσαν εχθρικές δυνάμεις σε περίπτωση που οι Έλληνες επιχειρούσαν στρατιωτική εισβολή. Στην εξέλιξη αυτής της διαδικασίας οι Τούρκοι έκλεψαν τα πλούτη των Ελλήνων. Ο καθηγητής στη συνέχεια περιέγραψε πώς οι Έλληνες στρατολογούνταν για τα λεγόμενα τάγματα εργασίας κατά τη διάρκεια του Πρώτου Π.Π. Οι τρομακτικές συνθήκες είχαν σαν αποτέλεσμα σε ένα ποσοστό θνησιμότητας περίπου 80% του πληθυσμού.
Η τελευταία φάση της Γενοκτονίας έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του Ελληνο-Του ρκικού Πολέμου τα έτη 1919-1922. Η αποκατάσταση στο θρόνο του βασιλιά Κωνσταντίνου στη Ελλάδα οδήγησε τις συμμαχικές δυνάμεις στο να εγκαταλείψουν τους Έλληνες. Ο ηγέτης των Τούρκων Μουσταφά Κεμάλ εκμεταλλεύθηκε την περίσταση και την ευκαιρία που του δόθηκε για να καταδιώξει τους ηγέτες της Ελληνοποντιακής Κοινότητας και να αρχίσει μια «πολιτιστική γενοκτονία» στην οποία εκκλησίες, δημόσια κτίρια, σχολεία κλπ στοχοποιήθηκαν για να καταστραφούν.
Η Μεγάλη Φωτιά στη Σμύρνη ήρθε ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης του μετώπου του Ελληνικού Στρατού στη Μικρά Ασία. Η πυρκαγιά στη Σμύρνη στις 13 Σεπτεμβρίου του 1922 μαζί με τις συνεχόμενες πορείες θανάτου είχαν σαν αποτέλεσμα την δολοφονία 150.000 Ελλήνων. Οι άνδρες ηλικίας 18-45 ετών εκτοπίστηκαν στην ενδοχώρα. Οι περισσότεροι δεν επέστρεψαν.
550.000 Έλληνες της Μικράς Ασίας καθώς και 350.000 Έλληνες του Πόντου σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της γενοκτονίας. 1,5 εκατομμύριο μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα (οι 250.000 από αυτούς ήταν από τον Πόντο). Πάνω από 3 εκατομμύρια Χριστιανοί (Αρμένιοι, Ασσύριοι, Έλληνες) έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Ο κ. Γερολυμάτος συμπέρανε ότι η συστηματική εθνοκάθαρση του Ελληνικού πληθυσμού από την ιστορική του πατρίδα στην Μικρά Ασία, την κεντρική Ανατολία, τον Πόντο και τον πρώην Ρωσικό Καύκασο στην επαρχία του Καρς κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και ό,τι επακολούθησε ήταν ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Ο καθηγητής τελείωσε την παρουσίασή του με την επισήμανση ότι η μέγιστη τραγωδία είναι ότι « αποτύχαμε να κάνουμε γνωστό αυτό το γεγονός».
Ακολούθησε διάλογος ανάμεσα στο κοινό και τον ομιλητή έπειτα από τα τελικά συμπεράσματα από την διάλεξη του κ. Γερολυμάτου. Ένας αριθμός από θέματα ήρθαν στην επιφάνεια, ανάμεσα σε αυτά και οι δραστηριότητες του Τουρκικού λόμπι όπως αποδεικνύεται και από τον αριθμό των εδρών (65) που έχουν παρατεθεί στις ΗΠΑ από την Τουρκία σε σύγκριση με τις Ελληνικές έδρες (μόλις 3). Άλλα θέματα περιελάμβαναν την έλλειψη ενός ισχυρού Ελληνο-Αμερικανικού λόμπι το οποίο θα προωθούσε την αναγνώριση αυτών των γεγονότων, το ζήτημα των οικονομικών συμφερόντων των Αμερικανών και των άλλων Συμμάχων κατά τη διάρκεια αυτής της αμφισβητούμενης περιόδου, οι γεωπολιτικές θέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων κατά τη διάρκεια το Ελληνο-Τουρκικού πολέμου και την σημερινή Ελληνική πολιτική θέση ουδετερότητας με την έννοια του να μην είναι θετικά κείμενη στο θέμα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που δόθηκε μετά την διάλεξη, ο κ. Γιώργος Μαυρόπουλος, διευθυντής του Ελληνικού Κέντρου Έρευνας για την Μικρά Ασία και τον Πόντο δήλωσε: «Είμαστε πολύ ευτυχείς με την επιτυχή εξέλιξη και πραγματικά εκτιμούμε τα σχόλια του Καθηγητή κ. Γερολυμάτου, σχετικά με το τι χρειάζεται να γίνει σε σχέση με την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Ο κ. Μαυρόπουλος επίσης δήλωσε ότι «Ευχαριστούμε επίσης τον κ. Θεόδωρο Σπυρόπουλο, ιδρυτή του Ted and Eryka Spyropoulos Foundation, για την γενναιόδωρη αγορά του Πολιτιστικού Κέντρου και το οποίο διαθέτει για όλες τις εκδηλώσεις που ενημερώνουν τα μέλη της κοινότητάς μας σαν την σημερινή εκδήλωση για τις μελανές σελίδες της ιστορίας μας».
Μνημόσυνο στο Σικάγο
Όπως κάθε χρόνο, ο Σύλλογος Ποντίων και το Ελληνικό Κέντρο Έρευνας για την Μικρά Ασία και τον Πόντο (ΕΚΕΜΑΠ), τον Μάιο, τελούν μνημόσυνο σε διαφορετική κάθε χρόνο ενορία της περιοχής του Σικάγου. Την Κυριακή 18 Μαΐου, το πρωί, στην εκκλησία του Αγίου Ανδρέα στο Σικάγο, με τη συμμετοχή της Γενικής Προξένου κυρίας Ιωάννας Ευθυμιάδου, μελών του Κέντρου και του Συλλόγου και πλήθους Ομογενών, έγινε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Σικάγου κ. Ιακώβου. Ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε στα τραγικά γεγονότα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και επεσήμανε ότι είναι χρέος όλων των Ελλήνων να μην ξεχνάμε τα θύματα της Γενοκτονίας των Ποντίων και των άλλων Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Αναφέρθηκε επίσης στις σημαντικές εκδηλώσεις του Ερευνητικού Κέντρου και του Συλλόγου Ποντίων, που τα τελευταία χρόνια οργανώνουν Ακαδημαϊκά Συνέδρια καθώς και εξαιρετικές διαλέξεις με ιστορικούς από διάφορα μέρη της Αμερικής. Συνεχάρη τα μέλη του Κέντρου και του Συλλόγου Ποντίων που όπως είπε «κρατάνε ζωντανή την ιστορική μνήμη των αδικοχαμένων αλλά όχι ξεχασμένων πατρίδων» .
Πηγή: infognomonpolitics.blogspot.gr
