Ο Οκτώβριος ή Τρυγομηνάς στον Πόντο, είναι ο δέκατος μήνας του χρόνου, αν και το όνομά του προέρχεται από το λατινικό octo και ήταν ο όγδοος μήνας στο παλιό ημερολόγιο.
Την ονομασία Τρυγομηνάς την πήρε γιατί σε πολλές περιοχές του Πόντου άρχιζε ο τρύγος. Τον ονόμαζαν και Αϊ Δημήτρη λόγω της γιορτής του Αγίου Δημητρίου που σηματοδοτούσε και το τέλος του καλοκαιριού.
“Ο Τρυγομηνάς φέρ’ ξύλα και μαραίν’ και ρούζ’ τα φύλλα”.
Το μήνα αυτό μάζευαν του τλευταίους καρπούς των δέντρων, κάστανα, ελιές και όψιμες ποικιλίες μήλων.
Σε κάποιες περιοχές δοκίμαζαν το πρώτο κράσι με τελετουργικό τρόπο και ετοίμαζαν και το τσίπουρο. Οι παρχαρομάνες κατέβαζαν τα ζώα από τα παρχάρια στους μεζερέδες και τα μαντριά για να ξεχειμωνιάσουν.
” …Τρυγομηνάς χειμός καιρός και χιόνια σα ραχία, ας σα παρχάρα έφυγαν κ’ επήγαν σα χωρία…”
Αν δεν έβρεχε τον Οκτώβριο, σύμφωνα με ένα παλιό έθιμο, τα παιδιά έβρεχαν την καταμάγια, την σκούπα από κουρέλια μτ την οποία καθάριζαν το φούρνο από τις στάχτες και γυρνούσαν στους δρόμους χτυπώντας την και φωνάζοντας:
“Ντο θέλτς; Θέλω ας σον Θεόν βροχήν”
Την πρώτη μέρα του Οκτώβρη τιμούσαν τη μνήμη του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού και στις 18 του μήνα τη μνήμη του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά.
Η μεγαλύτερη όμως γιορτή ήταν στις 26 του μήνα του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλήτη, που οι Πόντιοι την τιμούσαν με ιδιαίτερο τρόπο.
Με πληροφορίες από το Εδεσματολόγιο του Πόντου, της Έφης Γρηγοριάδου.
Τμήμα σύνταξης
Pontos-News.Gr
