pontosnews.gr
Πέμπτη, 19/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Οι Πόντιοι συγκλονίστηκαν από την άλωση της Κωνσταντινούπολης

29/05/2013 - 9:50πμ
Η άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 μέσα από την ποντιακή ποίηση
Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Ο ποντιακός λαός συγκλονίστηκε από την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453. Έκλαψε για το χαμό της και τραγούδησε με λιτούς και δυνατούς στίχους τη λύπη του για τη συμφορά. Ένα άρθρο του Χρήστου Σαμουηλίδη.

Πριν μιλήσουμε για την άλωση της Τραπεζούντας, αξίζει να ανοίξουμε μια παρένθεση και να αναφερθούμε για λίγο στην Άλωση της πρωτεύουσας του Βυζαντίου, της Κωνσταντινούπολης, που συνέβηκε στα 1453.

Ο ποντιακός λαός συγκλονίστηκε από το πάρσιμο της Πόλης. Έκλαψε για το χαμό της και τραγούδησε με λιτούς και δυνατούς στίχους τη λύπη του για τη συμφορά. Αλλά το ενδιαφέρον στο τραγούδι του ήταν ότι δεν αφέθηκε ολότελα στο κλάμα.

Απεναντίας, η βαθιά θλίψη του κατέληξε σε μια άκαμπτη και αισιόδοξη πίστη για το μέλλον. Ιδού το τραγούδι:

Έναν πουλίν, καλόν πουλίν εβγαίν’ από την Πόλην·
ουδέ σ’ αμπέλια κόνεψεν ουδέ σα περιβόλια
επήγεν και εκόνεψεν, σ’ Αγιά-Σοφιάς την πόρταν

Έδειξεν τ’έναν το φτερόν σο αίμαν βουτεμένον
και σ’ άλλο το φτερόν αθέ, χαρτίν βαστά γραμμένον
ατό, κανείς κι αναγνώθ’, κάνεις κι ξέρ’ ντο λέει,

μηδέ κι ο Πατριάρχης μου, μ’ όλους τους ποπάδες.
Κ’ ένα παιδίν, καλόν παιδίν, πάει κι αναγνώθει,
Σιτ’ αναγνώθει, σιτα̣ κλαίει, σιτα̣ κρούει την καρδίαν

– Ναϊλί εμάς και βάι εμάς ‘πάρθεν η Ρωμανία!
επαίραν το βασιλοσκάμν και ελάεν η Αφεντία.
Μοιρολογούν τα εγκλησιάς, κλαίγ’νε τα μοναστήρα̣
κι Αγιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει δερνοκοπάται

– Μη κλαίς, μη κλαίς Άϊ Γιάννε μου και μη δερνοκοπάσαι
Η Ρωμανία επέρασεν η Ρωμανία ‘πάρθεν
Η Ρωμανία αν πέρασεν ανθεί και φέρει κι άλλο.

Μ’ άλλα λόγια, αν έπεσε η Πόλη, ο Ελληνισμός μπορεί να δημιουργήσει άλλη Πόλη, άλλο κράτος, άλλα μεγαλεία, άλλα μεγάλα έργα. Η φράση τούτη διαφέρει αρκετά, ως προς το μήνυμα και το πνεύμα, από την ομόλογή της, στο «ομόθεμο» πανελλήνιο τραγούδι, που λέει: «Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα ναι».
 
Όπως και να ναι, το ποντιακό τραγούδι, παραδόξως, το πρόσεξε ιδιαίτερα ο Κωνσταντίνος Καβάφης και εμπνεύστηκε από αυτό για να γράψει το παρακάτω γνωστό ποίημα του με τον τίτλο «Πάρθεν». Tο ποίημά του «Πάρθεν», γραμμένο στο 1921, είναι εκμυστήρευση του ποιητή για την εντύπωση που του προξένησε το διάβασμα των ιστορικών δημοτικών μας τραγουδιών, και ιδιαίτερα ενός που είναι γραμμένο στο γλωσσικό ιδίωμα της Τραπεζούντας και σχετίζεται με την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως και της Θεσσαλονίκης. Ο τίτλος του ποιήματος του Καβάφη «Πάρθεν» σημαίνει «επάρθη», δηλαδή έπεσε στα χέρια των Τούρκων η Κωνσταντινούπολη.

Aυτές τες μέρες διάβαζα δημοτικά τραγούδια,
για τ’ άθλα των κλεφτών και τους πολέμους,
πράγματα συμπαθητικά· δικά μας, Γραικικά.

Διάβαζα και τα πένθιμα για τον χαμό της Πόλης
«Πήραν την Πόλη, πήραν την· πήραν την Σαλονίκη».
Και την Φωνή που εκεί που οι δυο εψέλναν,
«ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης»,
ακούσθηκε κ’ είπε να πάψουν πια
«πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα βαγγέλια»
πήραν την Πόλη, πήραν την· πήραν την Σαλονίκη.

Όμως απ’ τ’ άλλα πιο πολύ με άγγιξε το άσμα
το Τραπεζούντιον με την παράξενή του γλώσσα
και με την λύπη των Γραικών των μακρινών εκείνων
που ίσως όλο πίστευαν που θα σωθούμε ακόμη.

Μα αλίμονον μοιραίον πουλί «απαί την Πόλην έρται»
με στο «φτερούλν’ αθε χαρτίν περιγραμμένον
κι ουδέ στην άμπελον κονεύ’ μηδέ στο περιβόλι
επήγεν και εκόνεψεν στου κυπαρίσ’ την ρίζαν».
Οι αρχιερείς δεν δύνανται (ή δεν θέλουν) να διαβάσουν
«Χέρας υιός Γιανίκας έν» αυτός το παίρνει το χαρτί,
και το διαβάζει κι ολοφύρεται.
«Σίτ’ αναγνώθ’ σίτ’ ανακλαίγ’ σίτ’ ανακρούγ’ την κάρδιαν.
Ν’ αοιλλή εμάς, να βάι εμάς, η Pωμανία πάρθεν.»

Έτσι σπαραχτικά, λοιπόν, θρήνησε το χαμό, την άλωση της Κωνσταντινούπολης ο ποντιακός λαός, και ο θρήνος του άγγιξε πιο πολύ από κάθε άλλον παρόμοιον την ευαίσθητη ψυχή του ποιητή Κ. Καβάφη.

Του Χρήστου Σαμουηλίδη

Πηγή: santeos.blogspot.gr

Δείτε το βίντεο στο τέλος του άρθρου.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου της Αριάδνης Μουταφίδου «Πόντος-Ρωσία-Θεσσαλονίκη. Μικροϊστορικές αναμνήσεις Νικολάου Παπαδοπούλου (1912–1997)»
ΠΟΝΤΟΣ

Από τη Φάτσα του Πόντου στη Ρωσία και στη Θεσσαλονίκη: Οι αναμνήσεις ενός Πόντιου σε βιβλίο

18/11/2026 - 11:25μμ
Ο Βαλέριος Κερδεμελίδης, αργυρός ολυμπιονίκης με την ομάδα ενόργανης γυμναστικής της ΕΣΣΔ στη Ρώμη το 1960 (πηγή: Ρωσική Ομοσπονδία Γυμναστικής / RusGreek)
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Βαλέριος Κερδεμελίδης: Ο γιος ενός Έλληνα της Κριμαίας που έγινε ολυμπιονίκης με την ΕΣΣΔ

18/11/2026 - 9:06μμ
(Φωτ.: facebook.com/profile.php/Σύλλογος Ποντίων Νέας Φιλαδέλφειας «Δημήτριος Υψηλάντης»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια: Συγκίνηση στο φιλολογικό μνημόσυνο στη Νέα Φιλαδέλφεια

18/11/2026 - 3:35μμ
Εναέρια φωτογραφία του αποκατεστημένου ναού των Ταξιαρχών στα Πλάτανα της Τραπεζούντας (πηγή: akcaabat.bel.tr)
ΠΟΝΤΟΣ

Πλάτανα Τραπεζούντας: Τα χρώματα που σώθηκαν στον ναό των Ταξιαρχών

18/11/2026 - 10:35πμ
Μέλη της ποντιακής κοινότητας της Μελβούρνης, στην εκδήλωση στη μνήμη του Παναγιώτη Ιασωνίδη. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (πηγή: neoskosmos.com)
ΠΟΝΤΟΣ

Παναγιώτης Ιασωνίδης, ο «Τραντέλλενας» της ποντιακής Μελβούρνης

18/11/2026 - 9:19πμ
Η Ευλαμπία Νικολαΐδου, το γένος Θεοδωρίδου (πηγή: facebook.com/elpnaousas)
ΠΟΝΤΟΣ

Πέθανε η Ευλαμπία Νικολαΐδου, η γλυκόλαλη αδερφή του θρυλικού Χρύσανθου Θεοδωρίδη

17/11/2026 - 11:32μμ
(Φωτ.: facebook.com/kaukasosaigaleo)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Η Μουσικοχορευτική & Πνευματική Εστία «Ο Καύκασος» τίμησε την εξέγερση του Πολυτεχνείου

17/11/2026 - 8:34μμ
(Φωτ.: facebook/Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντοηράκλειας «Διγενής Ακρίτας»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντοηράκλεια: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο στον Ποντιακό Πολιτιστικό Σύλλογο «Διγενής Ακρίτας»

17/11/2026 - 5:25μμ
(Φωτ.: kozan.gr)
ΠΟΝΤΟΣ

Κοζάνη: Η «Μνήμη» έφερε κοντά τους φίλους του ποντιακού πολιτισμού με μουσική και χορό

16/11/2026 - 8:37μμ
Οι γυναίκες των «Ακριτών» ποζάρουν με το... αποτέλεσμα του κόπου τους. Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 (φωτ.: Facebook / Παύλος Καρυπίδης)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Ποντιακές γεύσεις στους Επταμύλους Σερρών – Οι «Ακρίτες» έστρωσαν τραπέζι για 25η φορά

16/11/2026 - 7:49μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Περιπολικό της ΕΛΑΣ (φωτ. αρχείου: EUROKINISSI / Γιώργος Κονταρίνης)

12χρονος οδηγούσε αυτοκίνητο με 407 γραμμάρια κάνναβης στην περιοχή του Κολωνού

18 λεπτά πριν
(Φωτ.: facebook.com/dimitris.pantelas.5?locale=el_GR)

Νέα γενιά προσφυγικού ελληνισμού: Η ΟΠΣΕ απέκτησε επίσημα Συμβούλιο Νεολαίας

42 λεπτά πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Απάντηση της ΑΕΚ με ανωτερότητα στους Τούρκους χάκερς – Με τη γαλάζια φανέλα κόντρα στη Γαλατασαράι

1 ώρα πριν
Τμήμα του εξωφύλλου του Τόμου ΙΣΤ'

«Φάκελος Κύπρου»: Στη δημοσιότητα οι τόμοι 16 και 17 με μαρτυρίες για το 1974

2 ώρες πριν
Επίθημα με τη μορφή βαδίζοντος λέοντα, του 7ου αι. π.Χ. (φωτ.: Karmir Blur (Teišebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας)

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης: Το άγνωστο βασίλειο της Ουραρτού και οι δεσμοί με το Αιγαίο

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Sean Nealon/ OREGON STATE UNIVERSITY)

Καλλιέργεια πατάτας στη Σελήνη: Η NASA ανοίγει τον δρόμο για ασφαλείς σοδειές εκτός Γης

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV