Στη Κωνσταντινούπολη, τη μαγική Πόλη, στην πόλη των πόλεων, δεν ζωντάνεψε μονάχα ο λόγος του Καβάφη και το έργο του αλλά άνοιξαν δρόμοι, για να συναντηθούν άνθρωποι από διαφορετικές χώρες, οι οποίοι φρόντισαν με τις γνώσεις τους, την εμπειρία, τη φρεσκάδα, το ταλέντο και κυρίως με την ανοιχτή καρδιά τους, να αναδυθεί η ελπίδα για το αύριο, άρωμα ανοίξεως σε καιρούς δύσκολους όπου όλα δοκιμάζονται.
Μαθητές από 13 γυμνάσια της Ελλάδας, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Κύπρου, άνθρωποι των γραμμάτων, μουσικοί, ηθοποιοί, πήραν μέρος, στο Μαθητικό Συνέδριο για τα 150 χρόνια του Κωνσταντίνου Καβάφη στο Ζωγράφειο Λύκειο της Κωνσταντινούπολης, που διοργανώθηκε από το Ζωγράφειο Λύκειο και τα Εκπαιδευτήρια Ε. Μαντουλίδη Θεσσαλονίκης.
Οι εισηγήσεις των επιστημόνων προσέγγισαν τη σχέση της ποίησης του Καβάφη με τον αρχαίο κόσμο, την Αλεξάνδρεια, την Πόλη, το Βυζάντιο, τον έρωτα, την ιστορία, την πολιτική, τα σύμβολα και μελέτησαν τους γλωσσικούς του τρόπους. Οι μαθητές, με τη βοήθεια των καθηγητών τους και των ειδικών συμβούλων, κατάφεραν με τις εισηγήσεις τους και τις δράσεις τους να μεταφέρουν στους συνέδρους τις μυστικές συνομιλίες τους με το έργο του ποιητή, αναδεικνύοντας τα ερωτήματα και τις αναζητήσεις της νεότητας, που ψάχνεται και αγωνιά για το αύριο του κόσμου και τις σχέσεις των ανθρώπων.
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, πραγματοποιήθηκε έκθεση ζωγραφικής της Ελευθερίας Στόικου, εμπνευσμένη από την ποίηση του Καβάφη. Η θεατρική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη παρουσίασε το θεατρικό έργο «Στου έρωτος το άκουσμα. Πάνω σε ένα στίχο του Καβάφη», σε σκηνοθεσία της Ελένης Δημοπούλου.
Σαν επιστέγασμα των μαγικών στιγμών, ήρθε το τραγούδι που συνέθεσε η Ευανθία Ρεμπούτσικα, ειδικά για το Συνέδριο, σε στίχους Άρη Δαβαρακη, με τίτλο «Όσο μπορείς». Η Ευανθία Ρεμπούτσικα συνόδευσε με το βιολί της μαθητές και συνέδρους, που, σε μια φορτισμένη συγκινησιακά ατμόσφαιρα, τραγούδησαν ξανά και ξανά, το ρεφρέν:
Όσο, όσο μπορείς ν’ αγαπάς
Τόσο μ΄όλο τον κόσμο θα μιλάς
Όσο, όσο μπορείς ν΄αγαπάς
Τόσο προς την Ιθάκη προχωράς.
Οι σύνεδροι επισκέφθηκαν τη στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη, στο Συνοδικό της Σχολής, σε ένα χώρο που οι μνήμες συνοδεύουν κάθε ματιά και σκέψη, έγινε απαγγελία ποιημάτων του Καβάφη στα ελληνικά, τα τουρκικά, τα αραβικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά και τα ρωσικά, από τους συνέδρους, από τους ηθοποιούς Ν. Μεντή, Σ. Μερμήγκη, Α. Σακελαροπούλου, E. Hun και ακούστηκαν μελοποιημένα ποιήματα από την Άλκηστη Πρωτοψάλτη . Ξεχωριστή στιγμή ήταν όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης διάβασε το ποίημα «Θερμοπύλες» από ένα τετράδιο μαθητικών σημειώσεών του, όπου αντέγραφε τα ποιήματα που άγγιξαν την ψυχή του, όταν ήταν μαθητής της Α΄Λυκείου της Θεολογικής Σχολής.
Διασχίζοντας τον Βόσπορο, πραγματοποιήθηκε συζήτηση με θέμα το «Σήμερα και το αύριο της ποίησης του Καβάφη», με τη συμμετοχή λογοτεχνών, επιστημόνων και συνέδρων, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Σταύρο Θεοδωράκη.
Εξάλλου, στο Νιχώρι, όπου έζησε ο ποιητής τα νεανικά του χρόνια και μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα στον περίβολο της Παναγιάς της Κουμαριώτισσας έγιναν από τον κ. Π. Βίγκα, Πρόεδρο της κοινότητας Νιχωρίου, τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Καβάφη, που φιλοτεχνήθηκε από την γλύπτρια Α. Παπαδοπεράκη. Ο χρόνος γύρισε πίσω, φόρεσε τα καλά του και τα βήματα του ποιητή ακούστηκαν μέσα στη σιωπή, καθώς τον καλούσαν επανειλημμένα οι στίχοι που απάγγειλαν μαθητές από την Αίγυπτο, την Κύπρο, την Πόλη, την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Τρίκαλα, την Ξάνθη και ντόπιοι σύνεδροι που χρόνια ζούσαν με το όνειρο κάποια μέρα ο ποιητής να ξαναβρεθεί κοντά τους, νέος, νεότατος σαν και τότε.
H μετάφραση του έργου του Καβάφη στα αραβικά
H μετάφραση στα αραβικά του συνολικού έργου του Καβάφη, από τον καταξιωμένο ποιητή Ριφάατ Σαλάμ, παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του Παραρτήματος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, στην Οικία-Μουσείο Καβάφη, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Το Παράρτημα Αλεξάνδρειας του Ιδρύματος εγκαινίασε με αυτή την εκδήλωση μια σειρά από πολιτιστικές δράσεις για το έτος Καβάφη, που περιλαμβάνει εικαστικές εκθέσεις, προβολές ντοκιμαντέρ, συναυλίες, λευκώματα και εκδόσεις. Για το μεταφραστικό έργου του Ριφάατ Σαλάμ μίλησαν οι ποιητές Φουάντ Ταμάν και Μοντάσσερ Αμπντ Ελ-Μααγκούντ. Ο πρώτος έκανε μια αναδρομή στις προηγούμενες αραβικές μεταφράσεις, του Χάμντυ Ιμπραχίμ, του Ναΐμ Αττία και του Σαμουήλ Μπισάρα, δείχνοντας το συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον των Αιγυπτίων για το ποιητικό έργο του μεγάλου Αλεξανδρινού, του ποιητή που τιμά την Αλεξάνδρεια.
Ο Μοντάσσερ επισήμανε το γεγονός ότι το βιβλίο του Ριφάατ Σαλάμ προσφέρει στο αραβόφωνο κοινό το πλήρες έργο του Καβάφη, καθώς εκτός από τα 154 ποιήματα του κανόνα περιλαμβάνει τα αποκηρυγμένα, τα ατελή, τα κρυμμένα, τα πεζά και εκτενή κατατοπιστική εισαγωγή, ενώ αναφέρθηκε λεπτομερέστερα στην πρωτοτυπία και στην ιδιαιτερότητα της καβαφικής θεματολογίας και ποιητικής φιλοσοφίας.
Στη συνέχεια ο μεταφραστής, με έναν πυκνό και ελκυστικό λόγο, σκιαγράφησε τον δικό του Καβάφη, τονίζοντας και τη μακρόχρονη ενασχόληση με το έργο του.
Ακολούθησε απαγγελία ποιημάτων του Καβάφη στα ελληνικά, αραβικά, αγγλικά και ιταλικά από τον γενικό πρόξενο της Αλεξάνδρειας, Χρήστο Καποδίστρια και άλλους Έλληνες και Αιγύπτιους.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
