Πώς γιόρταζαν την Καθαρή Δευτέρα στον Πόντο

Στον Πόντο η Καθαρή Δευτέρα δεν ήταν ημέρα γλεντιού και πετάγματος αετού, αλλά αντίθετα, ήταν ιδιαίτερη επιβαρυμένη μέρα για τα νοικοκυριά του Πόντου.

Την ημέρα της Καθαρής Δευτέρας οι πιστοί πήγαιναν στην εκκλησία, κοινωνούσαν, έπαιρναν αντίδωρο και από ‘κει και πέρα όσοι αντέχανε κρατούσανε νηστεία για 40 μέρες. Τις τρεις πρώτες μέρες δεν τρώγανε τίποτα και δεν πίνανε ούτε νερό.

Για τις νοικοκυρές ήταν ιδιαίτερα δύσκολη ημέρα η Καθαρή Δευτέρα, η κουζίνα έπρεπε να «καθαριστεί» και κυρίως τα σκεύη που είχαν να κάνουν με το φαγητό. Σε ένα καζάνι που έβραζε στην αυλή νερό  και σταχτή έφτιαχναν την κατενή δηλαδή την αλισίβα. Για τον τελειότερο καθαρισμό των ξύλινων και μεταλλικών αντικειμένων χρησιμοποιούσαν την κατενή.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδιναν στα ξύλα κοπής των κρεάτων που εκεί έφτιαχναν και τον κιμά τους. Δεν τα έπλεναν απλώς αλλά με αιχμηρά αντικείμενα τα έξυναν ώστε να φύγουν τα υπολείμματα των κρεάτων. Την ίδια ή και σχετική διαδικασία ακολουθούσαν στα καρσάνια τις ξύλινες λεκάνες αλλά και στα κοβλάκια και στα γαβάνια, τα δοχεία για το βούτυρο.
Σειρά μετά τα ξύλινα σκεύη είχαν τα χαλκώματα. Τα χάλκινα σκεύη τα έπλεναν πολύ καλά και κατόπιν τα έτριβαν με την στάχτη και τα άφηναν να στεγνώσουν για να φανεί η γυαλάδα τους.

Και μόνον προς το τέλος ασχολιόντουσαν με τα στρωσίδια του. Τα οποία έπλεναν και καθάριζαν. Καθάριζαν το σπίτι ώστε να υποδεχθούν και αυτοί καθαροί την έλευση της νηστείας.

Στον Πόντο η Καθαρή Δευτέρα δεν ήταν ημέρα γλεντιού και πετάγματος αετού. Ήταν ημέρα γενικού καθαρισμού όλων των σκευών και αντικειμένων που είχαν σχέση με το φαγητό.  Για τον τελειότερο καθαρισμό χρησιμοποιούσαν την κατενή. Η κατενή είναι η γνωστή στους παλαιότερους αλισίβα. Σε ένα καζάνι έβραζαν νερό με στάχτη και μ’ αυτό καθάριζαν τα μεταλλικά και ξύλινα σκεύη και αντικείμενα. Τα κρεατοκούρα, τα ξύλινα κούτσουρα που επάνω έκοβαν τα κρέατα και έφτιαχναν και κιμά, όχι μόνο τα έπλεναν αλλά και τα έξυναν με αιχμηρά εργαλεία για να εξαφανιστεί κάθε ίχνος λίπους που ενδεχομένως είχε εισχωρήσει στο ξύλο. Παρομοίως έξυναν και τα κοβλάκια (ξύλινα δοχεία για βούτυρο) και τα καρσάνια (ξύλινες λεκάνες).

Τα χάλκινα σκεύη αφού τα έπλεναν, τα έτριβαν με στάχτη για να γυαλίσουν. Επί πλέον καθάριζαν και τα διάφορα στρωσίδια του σπιτιού.