Πιο κοντά στον Άρη

Η πραγματοποίηση ρωσο-αμερικανικής αποστολής διάρκειας ενός έτους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, αποτελεί ένα ακόμη βήμα στο πρόγραμμα επανδρωμένων αποστολών σε άλλους πλανήτες του ηλιακού συστήματος.

Ο ρώσος κοσμοναύτης, Μιχαήλ Κορνιένκο, και ο αμερικανός, Σκοτ Κέλι, θα αναχωρήσουν σε αποστολή στον διαστημικό σταθμό την Ανοιξη του 2015, και θα επιστρέψουν στη Γη την ίδια εποχή, το 2016. Η εκπαίδευσή τους θα ξεκινήσει σε λίγους μήνες. Την Ανοιξη του 2013. Η συγκεκριμένη αποστολή θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν την αντίδραση του ανθρώπινου σώματος κατά τη διάρκεια μεγάλης παραμονής στο διάστημα. Κάτι που θα καταστεί αναπόφευκτο στα μελλοντικά ταξίδια γύρω από τη Σελήνη, στους αστεροειδείς, και τέλος στον Άρη.

Στο σκάφος-διαστημικό εργαστήριο θα μελετηθεί η ανταπόκριση του ανθρώπινου σώματος στις σκληρές συνθήκες του Διαστήματος και η ικανότητα προσαρμογής του σε αυτές. Τα στοιχεία από τη 12μηνη παραμονή του πληρώματος στον σταθμό, θα βοηθήσουν να αξιολογηθεί η ικανότητα του πληρώματος για εργασία και η κατάσταση της υγείας του. Ετσι, θα υπολογιστεί ακριβέστερα τι είναι απαραίτητο ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι σε μελλοντικές αποστολές σε τροχιές κοντά στη Σελήνη, σε αστεροειδείς, και στον Άρη.

Ο επικεφαλής της Ρωσικής Υπηρεσίας Διαστήματος (Roscosmos), Βλαντίμιρ Ποπόβκιν, ανέφερε ότι η επιλογή των υποψηφίων για την αποστολή διάρκειας ενός έτους ήταν δύσκολη, επειδή υπήρχαν αρκετοί κοσμοναύτες με τα κατάλληλα προσόντα. Μεταξύ αυτών επιλέχθηκαν οι πιο υπεύθυνοι, έμπειροι και αποφασισμένοι, εκείνοι που ενέπνευσαν απόλυτη βεβαιότητα. Στις ιδιαιτερότητες της αποστολής αναφέρθηκε και ο επικεφαλής του Κέντρου Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών, Σεργκέι Κρικάλεφ, ο οποίος κατέχει το ρεκόρ συμμετοχής σε διαστημικές αποστολές. «Η πτήση διάρκειας ενός έτους δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Ο Γιούρι Ρομανένκο έχει πετάξει για 11 μήνες, οι Τιτόφ και Μανάροφ εργάστηκαν στο Διάστημα ακριβώς επί ένα χρόνο, ο Πολιακόφ για 14 μήνες. Επομένως, η είδηση δεν βρίσκεται στο πόσο θα διαρκέσει η αποστολή, αλλά στο στόχο του ερευνητικού προγράμματος. Η αποστολή θα πραγματοποιηθεί το 2015, και έτσι, υπάρχει ο χρόνος να προετοιμάσουμε ένα αποτελεσματικό ερευνητικό πρόγραμμα».

Οι ανθρώπινες αντοχές, στα άκρα

Είναι σαφές ότι το βασικότερο κατά την οργάνωση επανδρωμένων αποστολών μακράς διάρκειας, είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, και ειδικότερα, οι ικανότητές του και τα εσωτερικά αποθέματα δύναμης που διαθέτει για να υπερνικά τις δυσκολίες της παρατεταμένης διαστημικής αποστολής. Το πλήρωμα κατά τη διάρκεια των πολύμηνων διαστημικών ταξιδιών εκτίθεται σε πολλούς κινδύνους που μπορεί να αποβούν μοιραίοι. Πρώτα απ’ όλα, ο άνθρωπος στο διαστημόπλοιο εξαρτάται απόλυτα από τη λειτουργία του συστήματος υποστήριξης ζωής που διαθέτει το σκάφος.

Σύμφωνα με τους ειδικούς του ρωσικού Ινστιτούτου Ιατρικής και Βιολογίας, πρωτεύων στόχος κατά την προετοιμασία των διαπλανητικών αποστολών, είναι η αύξηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος υποστήριξης ζωής. Το σύστημα αυτό διαφέρει ριζικά από το σύστημα υποστήριξης ζωής που είναι εγκατεστημένο για παράδειγμα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο οποίος δεν χρησιμοποιεί πλήρη αναπαραγωγή των στοιχείων, δηλαδή δεν είναι μια κλειστή βιολογική σφαίρα. Η δημιουργία ενός ανάλογου συστήματος, ικανού να διασφαλίζει την πλήρη αποκατάσταση και αναδημιουργία των βασικών και απαραίτητων για τη ζωή συστατικών, απαιτεί τουλάχιστον 10 χρόνια. Το βασικό πρόβλημα των επιστημόνων είναι το πώς θα εξασφαλίσουν την αδιάλειπτη παραγωγή οξυγόνου, νερού, τροφής και απόρριψη των αποβλήτων.

Δυστυχώς, αυτά δεν είναι τα μοναδικά προβλήματα που επιζητούν λύση κατά τη διάρκεια της μακράς παραμονής στο Διάστημα. Τεράστιο κίνδυνο για τον ανθρώπινο οργανισμό αποτελούν οι συνθήκες μικροβαρύτητας, η ψυχολογική παράμετρος και πολλές άλλες ακόμη πτυχές που επιδρούν στην επιβίωση.

Νέα τεχνικά μέσα

Όμως, το ίδιο το γεγονός της παραμονής του ανθρώπου στο χώρο του διαστήματος έχει νόημα μόνο αν υπάρχουν τα κατάλληλα τεχνικά μέσα, τα οποία είναι ικανά να τον φέρουν κοντά στο αντικείμενο των ερευνών του στο διάστημα. Οι σχετικές εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και προς αυτή την κατεύθυνση. Τον Ιανουάριο του 2011 ο Ανατόλι Κουζίν, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του διαστημικού κέντρου «Χρουνίτσεφ», είχε δηλώσει ότι το κέντρο ανέπτυξε μια αντίληψη, η οποία συνενώνει τα υφιστάμενα μέσα των δύο διαστημικών επανδρωμένων προγραμμάτων (της Σελήνης και του Άρη), με βάση την οικογένεια υπερβαρέων πυραύλων-φορέων τύπου Angara. Προβλέπεται επίσης η δημιουργία σκάφους απο-προσγείωσης για τον Άρη με πλήρωμα έως τέσσερα άτομα, μεταγωγικού σκάφους για προσγείωση στον Άρη που είναι ικανό να μεταφέρει 40 τόνους φορτίου, κάψουλας προσεδάφισης και σκάφους επιστροφής στη Γη. Η εκτόξευση του επανδρωμένου διαστημοπλοίου στον Άρη, σύμφωνα με τον Κουζίν, μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά το 2037.

Τον Απρίλιο του 2011 ο Βιτάλι Λοπότα, πρόεδρος της μεγαλύτερης ρωσικής κοινοπραξίας πυραύλων και διαστήματος, Energia, ισχυρίστηκε ότι το διαστημικό μεταφορικό σκάφος με πυρηνικό αντιδραστήρα και πυρηνικό-ηλεκτρικό κινητήρα, το αποκαλούμενο «διαστημικό ρυμουλκό», μπορεί να κατασκευαστεί εφόσον υπάρξει η κατάλληλη χρηματοδότηση, ύψους περίπου 1 δις δολαρίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Βιτάλι Λοπότα, για την πτήση στον Άρη απαιτείται ένας αντιδραστήρας ισχύος περίπου 24 MWt.

Κατά την άποψη του Γιούρι Καράς, ενός από τους πλέον αναγνωρισμένους ειδικούς σε θέματα διαστήματος, «μόνο οι επανδρωμένες διαστημικές αποστολές που δεν περιορίζονται στη λεπτομερή εξερεύνηση του διαστήματος κοντά στη Γη, αλλά που στοχεύουν πέρα από τα όρια της σεληνιακής τροχιάς, στο μακρινό διάστημα, είναι ικανές να αποτελέσουν τον κινητήριο μοχλό για την ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας στη Ρωσία».

Πηγή: rbth.gr