Αντάρτικα είναι τα σώματα που δημιουργήθηκαν στα βουνά, στην αρχή σαν αναγκαία λύση αυτοάμυνας των Ποντίων από τις καταπιέσεις των Τούρκων και αργότερα ως κύριος σκοπός για τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου. Το βίντεο που ακολουθεί περιλαμβάνει περιγραφή μαχών , των όρκο των ανταρτών του Πόντου καθώς και τα ονόματα των οπλαρχηγών.
Για να αποφύγουν οι Πόντιοι τη στράτευσή τους στα «Αμελέ Ταπουρού», επειδή γνώριζαν τις άθλιες συνθήκες που επικρατούσαν σ’αυτά και ότι σκοπός τους ήταν η εξόντωση του ποντιακού και αρμένικου στοιχείου, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και κατέφυγαν στα βουνά και στα δάση. Στην αρχή ο αριθμός αυτών των φυγάδων ήταν μικρός, καθημερινά όλο και μεγάλωνε με την προσέλευση νέων φυγάδων. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκαν οι πρώτοι πυρήνες των ποντιακών αντάρτικων σωμάτων.
Ο υπουργός εσωτερικών της Τουρκίας Ταλαάτ πασάς(1874-1921), για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση, με διάταγμα που εξέδωσε παράγγελνε την άμεση παράδοση των όπλων των φυγάδων. Έτσι άρχισαν οι έρευνες των σπιτιών για την ανακάλυψη των όπλων ενώ συγχρόνως οι χωροφύλακες έδερναν, βασάνιζαν και βιαιοπραγούσαν σε βάρος των κατοίκων, με το πρόσχημα να μαρτυρήσουν πού είχαν κρυμμένα τα όπλα. Μπροστά σ’συτήν την κατάσταση πολλοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τους δικούς τους και τα σπίτια τους και να ανέβουν στα βουνά προκειμένου να σώσουν τη ζωή τους.
Τα ποντιακά αντάρτικα σώματα αναπτύχθηκαν κυρίως στο Δυτικό Πόντο, στην Αμισό(Σαμψούντα) , στην Πάφρα και στην περιοχή της Τοκάτης .
ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΠΟΝΤΟΥ
Στον Ανατολικό Πόντο δρούσαν τα αντάρτικα σώματα των Σανταίων , που αρχηγό τους είχαν τον ξακουστό Ευκλείδη, της Τραπεζούντας, της Ματσούκας και της Αργυρούπολης .
Σχετικά με την οργάνωση και τη διάρθρωση των αντάρτικων ομάδων, δε διασώθηκε ένας έγγραφος κανονισμός ή κάποια οδηγία. Από τις διηγήσεις των οπλαρχηγών που φτάνουν μέχρι την εποχή μας, μαθαίνουμε πως την ανώτατη εξουσία την είχε ο οπλαρχηγός(Τσετέμπασης). Όλοι οι οπλαρχηγοί συνδέονταν μεταξύ τους με γρήγορους συνδέσμους και στις δύσκολες ώρες συγκέντρωναν τις δυνάμεις τους και χτυπούσαν τον εχθρό κατά μέτωπο και από τα πλάγια.
Πολύ συχνά ίσχυε ο θεσμός των συμβουλίων των αρχηγών, για τη λήψη σπουδαίων αποφάσεων όπως λ.χ. την άμυνα ή τη φυγή σε πιο ασφαλή καταφύγια, τη λήψη μέτρων για αντίποινα, τη συζήτηση για την παράδοση ή μη των όπλων σε κάθε περίπτωση αμνηστείας που χορηγούσε η τουρκική διοίκηση, την τακτική που έπρεπε να ακολουθηθεί για την αντιμετώπιση μονάδων του τακτικού στρατού με τη μέθοδο του ανταρτοπόλεμου ή την τακτική των χαρακωμάτων, όπως έγινε πολλές φορές σε μάχες που η διάρκειά τους ξεπέρασε τον ένα ή και περισσότερους μήνες.
Η γλώσσα που μιλούνταν μεταξύ των ανταρτών ήταν κυρίως η ποντιακή διάλεκτος, στην περίπτωση βέβαια που το αντάρτικο σώμα ήταν ομοιογενές. Τα αντάρτικα σώματα κρατούσαν τις αρχές του συνωμοτισμού, του απόρρητου και της μυστικότητας με υποδειγματική τάξη.
Μεγάλη ήταν και η συμβολή της Ελληνίδας του Πόντου στους αγώνες του έθνους. Στις γυναίκες που στάθηκαν επάξια στο πλευρό των παλικαριών σαν άξιες μανάδες, αδελφές και σύζυγοι και που πλήρωσαν το πιο ακριβό τίμημα θυσιών μιας και ο κατακτητής είχε ως νόμο του τη θεωρία των αντίποινων στον άμαχο πληθυσμό.
Τα αντάρτικα σώματα του Πόντου ήταν μια από τις μορφές αντίστασης του ποντιακού ελληνισμού και μάλιστα η κορυφαία εκδήλωσή του γιατί ασφαλώς υπήρχαν και άλλες μορφές αντίστασης. Βέβαια δεν υπάρχουν κείμενα ούτε αρχεία με στοιχεία για τους φημισμένους στρατηγούς, ταγματάρχες και λοχαγούς των ανταρτών. Με κύριο χαρακτηριστικό τους την αυτοθυσία και το πείσμα πάλεψαν οι αντάρτες με τους άτακτους αλλά και με τον τακτικό τουρκικό στρατό σε πολύνεκρες και πολυήμερες μάχες. Χωρίς βοήθεια από πουθενά, από καμιά μεγάλη δύναμη, ούτε καν από τη μητροπολιτική Ελλάδα, στηρίχθηκαν αποκλειστικά και μόνο στο πάθος τους για την ελευθερία, για τη διαφύλαξη της τιμής και της οικογένειας, των «βωμών και εστιών» τους. Μόνοι τους συμπαραστάτες ήταν οι ελληνικοί πληθυσμοί, η εκκλησία και ο κλήρος καθώς και όλες οι σταυροπηγιακές μονές.
Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
Το βίντεο είναι δημιουργία του Σωματείου Παναγία Σουμελά Θέρμης.
