Πίθηκοι σε… κρίση ηλικίας

Τελικά οι κρίσεις της μέσης ηλικίας δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των ανθρώπων, καθώς, όπως φαίνεται από μια νέα πρωτότυπη διεθνή επιστημονική έρευνα, ακόμα και οι συγγενείς μας, οι μεγάλοι πίθηκοι, περνάνε ανάλογες φάσεις στα μισά περίπου της ζωής τους.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ψυχολόγο Αλεξάντερ Γουέις του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters και το BBC, μελέτησαν 336 χιμπατζήδες και 172 ουρακοτάγκους και βρήκαν ότι τα ζώα εμφανίζουν μια αυξομείωση της ικανοποίησης στη ζωή τους, που έχει το χαρακτηριστικό σχήμα U.

Δηλαδή ξεκινά ανεβασμένη σε νεαρή ηλικία, πέφτει και φθάνει στο ναδίρ κάπου στη μέση ηλικία, αλλά αυξάνει ξανά στην τρίτη ηλικία.

Η κρίση των πιθήκων συμβαίνει στις ηλικίες των 27 έως 35 ετών, ανάλογη περίπου των 45 έως 50 ετών στους ανθρώπους.

Τα στοιχεία για το πως νιώθουν οι πίθηκοι στη διάρκεια της ζωής τους, προήλθαν από διάφορες χώρες από φύλακες ζωολογικών κήπων, εθελοντές παρατηρητές, ερευνητές βιολόγους κ.α. Προηγούμενες έρευνες σε περίπου 50 χώρες, ήδη από το 2002, έχουν δείξει σε γενικές γραμμές ότι η ευτυχία του ανθρώπου εμφανίζει μια κάμψη στα μισά του «δρόμου» (οπότε η κατάθλιψη και οι αυτοκτονίες κορυφώνονται), για να ανέβει και πάλι στη συνέχεια.

Η αιτία για αυτή τη διαχρονική τάση -που φαίνεται πως είναι κοινή και σε άλλα ζώα- δεν είναι σαφής, αλλά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πιθανώς έχει να κάνει με το κοινό βιολογικό υπόβαθρο ανθρώπων και πιθήκων.

Όπως είπε ένας από τους ερευνητές, ο καθηγητής Οικονομικών Άντριου Όσβαλντ του βρετανικού πανεπιστημίου του Γουόργουικ, «προσπαθήσαμε να καταλάβουμε ένα διάσημο επιστημονικό αίνιγμα: γιατί η ανθρώπινη ευτυχία ακολουθεί κατά προσέγγιση μια καμπύλη σχήματος U στη διάρκεια της ζωής; Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι αυτό δεν μπορεί να οφείλεται στα στεγαστικά δάνεια, τα διαζύγια, τα κινητά τηλέφωνα και όλα αυτά τα παρελκόμενα της σύγχρονης ζωής. Και οι πίθηκοι εμφανίζουν κάτι ανάλογο στα μισά της ζωής τους, παρόλο που δεν έχουν τίποτε από τα παραπάνω».

Οι επιστήμονες δεν απέκλεισαν φυσικά ότι κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτιστικοί παράγοντες παίζουν ρόλο στις κρίσεις μέσης ηλικίας των ανθρώπων, όμως τόνισαν ότι πλέον πρέπει να εξεταστούν πιο σοβαρά και άλλοι παράμετροι, όπως οι βιολογικοί και εξελικτικοί παράγοντες.

Από την άλλη, προς διερεύνηση είναι το ερώτημα: τι προκαλεί την έλλειψη ικανοποίησης στους πιθήκους; Έχουν, άραγε τις δικές τους κοινωνικές πιέσεις και τα δικά τους υπαρξιακά άγχη, όταν π.χ. συνειδητοποιούν ότι ο καιρός πέρασε πια και δεν θα γίνουν ποτέ το κυρίαρχο αρσενικό που ονειρεύτηκαν ή δεν θα φάνε όσα φρούτα επιθύμησαν;

Μια εναλλακτική εξήγηση, κατά τον Όσβαλντ, είναι ότι «ίσως η φύση δεν μας θέλει ικανοποιημένους στη μέση της ζωής μας, δεν θέλει να καθόμαστε αραχτοί με το ένα πόδι πάνω στο άλλο σε ένα δέντρο. Ίσως η έλλειψη ικανοποίησης πυροδοτεί μια “φωτιά”, μας αναγκάζει να κάνουμε περισσότερα για εμάς και την οικογένειά μας».

Αν μη τι άλλο, όπως είπε ο Βρετανός επιστήμονας, η επίγνωση ότι ακόμα και οι πίθηκοι νιώθουν κάτι ανάλογο, θα βοηθήσει ένα άνθρωπο να υπομείνει καλύτερα τη δική του προσωπική κρίση της μέσης ηλικίας, ώσπου να περάσει.

Πηγή: protothema.gr